2011/0156(COD): Extra info

Dit artikel geeft extra informatie bij het artikel “Dreigend Europees verbod op ‘glutenvrij’ label op normaal voedsel“.

Aanleiding

Aanleiding voor deze artikelen is een nieuwsbericht dat ik tegenkwam op de site van Allergenen Consultancy, een bedrijf gericht op ondersteuning bij allergenenvraagstukken in de voedingsmiddelenindustrie:

‘Glutenvrij’ mag niet meer op gewone voeding

Het Europees Parlement heeft verleden week een voorstel voor een nieuwe Verordening inzake voor zuigelingen en peuters bedoelde levensmiddelen en voeding voor medisch gebruik (2011/0156(COD)). Deze Verordening zal de ‘glutenvrij Verordening 2009/41’ gaan intrekken.

[…]Een belangrijke aanpassing van het Europees Parlement is het opnemen van een nieuwe eis (artikel 8 bis) dat de aanprijzing ‘glutenvrij’ in woord of beeld niet meer op gewone voedingsmiddelen gebruikt mag worden. Dat betekent ook dat geen glutenvrij icoontje gevoerd mag worden op producten die van nature glutenvrij zijn, maar uitsluitend op dieetproducten. […]

http://www.allergenenconsultancy.nl/nieuws.php?nid=149, 18 juni 2012.

Een vergelijkbaar bericht is inmiddels te vinden in de nieuwsbrief van juli 2012 van WFC Food Safety.

Ook de Nederlandse Coeliakie Vereniging (NCV) heeft inmiddels in haar Glutenvrij Magazine van september 2012 (nr. 3, 39e jaargang, p. 30-31) over de nieuwe verordening geschreven. In Glutenvrij Magazine worden wel de nieuwe verplichtingen voor het gebruik van de “glutenvrij” aanduiding vermeld, maar wordt niet gesproken over eventuele negatieve gevolgen voor het aanbod glutenvrije gewone voeding.

Indeling

In dit artikel probeer ik antwoord te geven op de volgende vragen:

  1. Verdwijnt “glutenvrij” van gewone voeding?
  2. Hoe is dit voorstel tot stand gekomen?
  3. Is er nog ruimte voor veranderingen?

1. Verdwijnt “glutenvrij” van gewone voeding?

Definities

Op dit moment wordt de samenstelling en etikettering van levensmiddelen voor personen met een glutenintolerantie (bijv. coeliakie) nog geregeld door Verordening (EG) 41/2009. Hierin ligt ondermeer de grens van 20 mg/kg glutengehalte voor de vermelding “glutenvrij” vastgelegd (art. 3).

Verordening (EG) 41/2009 ziet in eerste instantie op de “bijzondere voeding”, d.w.z. voeding speciaal gemaakt voor glutenintolerante mensen (art. 2 sub a). Echter, artikel 4 staat toe om ook op “levensmiddelen voor gewone consumptie” de vermelding “glutenvrij” te gebruiken, mits voldaan wordt aan dezelfde norm van 20 mg/kg. In feite vervalt daarmee het onderscheid tussen “bijzondere voeding” en “levensmiddelen voor gewone consumptie” waar het gaat om het gebruik van de vermelding “glutenvrij”.

Dan nu naar het nieuwe voorstel. Wetgevingsprocedure 2011/0156(COD) betreft een voorstel voor een Verordening inzake voor zuigelingen en peuters bedoelde levensmiddelen, voeding voor medisch gebruik, levensmiddelen voor personen met een glutenintolerantie en levensmiddelen voor gebruik in caloriearme en zeer caloriearme diëten. De laatste, schuingedrukte woorden zijn door het Europees Parlement toegevoegd. De geconsolideerde versie van het Europees Parlement, eerste lezing, 14 juni 2012 is op dit moment de meest recente versie en vormde de aanleiding voor bovengenoemde artikelen van Allergenen Consultancy, WFC Food Safety en Glutenvrij Magazine. Bij de beantwoording van de vraag of de “glutenvrij”-vermelding op normale voedselproducten inderdaad in gevaar komt, ga ik uit van dezelfde versie.

In het voorstel wordt het begrip “bijzondere voeding” deels afgeschaft, omdat het in praktijk lastig bleek een onderscheid te maken tussen “bijzondere voeding” en “levensmiddelen voor gewone consumptie” (overwegingen 8 t/m 13).

Het voorstel beoogt dan ook slechts een specifieke aanvulling te zijn voor een aantal specifieke categorieën van de algemene groep “levensmiddelen”. Bij de keuze van deze categorieën (voeding voor baby’s en zieken) lijkt het uitgangspunt echter wel hetzelfde als voorheen: voeding speciaal gemaakt voor kwetsbare groepen. Volgens het Europees Parlement zijn personen met glutenintolerantie evenals baby’s en zieken een kwetsbare groep en daarom is voeding voor deze personen ook als categorie in het voorstel opgenomen.

Voor de diverse categorieën geeft het voorstel samenstellings- en informatievoorschriften en deze krijgen daarmee het alleen-recht op de aanduiding “bijzondere voeding”. Dit wordt geregeld door een verbod op gebruik van de uitdrukking “bijzondere voeding” op levensmiddelen voor gewone consumptie (artikel 8 bis sub a). Er mist een definitie van “levensmiddelen voor gewone consumptie”, maar we mogen afleiden dat daarmee alle andere levensmiddelen bedoeld worden, dus de levensmiddelen die niet vallen onder de speciale categorieën van deze verordening.

In artikel 8 bis sub b wordt voor die groep óók verboden:

elke andere aanduiding of wijze van presenteren die de indruk kan wekken dat de levensmiddelen behoren tot een van de categorieën bedoeld in artikel 1, lid 1.

Wat staat er in artikel 1, lid 1 (sub c bis):

levensmiddelen voor personen met een glutenintolerantie

Dit begrip wordt nader gedefinieerd in artikel 2, lid 2, sub h ter:

voor bijzondere voeding bestemde levensmiddelen die speciaal worden geproduceerd, bereid of verwerkt om te voldoen aan de speciale voedingsbehoeften van personen met een glutenintolerantie;

“Voor bijzondere voeding bestemde levensmiddelen” wordt volgens overweging 4 van het voorstel gedefinieerd in Richtlijn 2009/39/EG (art. 1):

2. Voor bijzondere voeding bestemde levensmiddelen zijn levensmiddelen die zich door hun bijzondere samenstelling of bereidingswijze duidelijk van gewone levensmiddelen onderscheiden, die voor het aangegeven voedingsdoel geschikt zijn en zodanig in de handel worden gebracht dat de geschiktheid voor dat doel wordt aangeduid.

3. Een bijzondere voeding voldoet aan de bijzondere voedingsbehoeften […] van bepaalde categorieën personen [die/wier …]

Dus, voor levensmiddelen die geen “voor bijzondere voeding bestemde levensmiddelen speciaal gemaakt voor personen met een glutenintolerantie” zijn, is het verboden om “de indruk te wekken” dat ze dat wel zijn.

Indruk wekken dat ze dat wel zijn

Geeft de aanduiding “glutenvrij” slechts informatie of wekt zo’n aanduiding de indruk dat het product onder de categorie “voor bijzondere voeding bestemde levensmiddelen speciaal gemaakt voor personen met een glutenintolerantie” valt?

Artikel 10 bis lid 2 stelt ten aanzien van de vermelding van “glutenvrij”:

Op de aan de eindconsument verkochte levensmiddelen voor personen met een glutenintolerantie mag volgende vermelding worden aangebracht :

[…]

–    “glutenvrij” indien het glutengehalte niet meer bedraagt dan 20 mg/kg.

Moeten we hier nu ‘a contrario‘ uit afleiden dat andere levensmiddelen de term niet mogen gebruiken, of is het mogelijk dat straks in een andere verordening het recht op het gebruik van de term “glutenvrij” ook wordt verstrekt aan levensmiddelen voor gewone consumptie, zoals artikel 4 van Verordening (EG) 41/2009 dat deed? Het eerste, zo blijkt uit overweging 26:

Deze vermeldingen [o.a. “glutenvrij”] dienen alleen door onderhavige verordening te worden geregeld en dienen aan de hierin opgenomen voorschriften te voldoen. Verordening (EG) nr. 41/2009 dient derhalve te worden ingetrokken.

Let op het woord “alleen”: Het parlement sluit hiermee bij voorbaat al uit de term ‘glutenvrij’ ook te gaan regelen in een andere verordening.

Zelfs als op levensmiddelen voor gewone consumptie de aanduiding “glutenvrij” nog wel zou mogen worden gebruikt, dan rijst het probleem dat door het schrappen van Verordening (EG) 41/2009 de uniforme betekenis van deze term – de grens van 20 mg/kg glutengehalte – verloren is gegaan. Voor de speciaalvoeding wordt de term nu opnieuw gedefinieerd, maar niet voor “normale” levensmiddelen.

2. Hoe is dit voorstel tot stand gekomen?

Via ondermeer PreLex, OEIL en het Montesqiueu instituut is het wetgevingsproces 2011/0156(COD) te volgen. We bekijken hier welke stappen al genomen zijn:

Voorstel Europese Commissie: Verplaatsen glutenvrij-regelgeving

Op 20 juni 2011 werd door de Europese Commissie het “Voorstel voor een VERORDENING VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD inzake voor zuigelingen en peuters bedoelde levensmiddelen en voeding voor medisch gebruik (COM/2011/0353, COM 353/2011, 2011/0156(COD))” aangenomen. Daarin was opgenomen dat Verordening (EG) 41/2009 betreffende de samenstelling en etikettering van levensmiddelen voor personen met glutenintolerantie zou worden ingetrokken. In de overwegingen was opgenomen dat deze regels moeten worden verplaatst naar Verordening (EG) 1924/2006 (inzake voedings- en gezondheidclaims voor levensmiddelen) en wel vóórdat de voorgestelde verordening (2011/0156(COD)) van toepassing zou worden.

Het is natuurlijk een vreemde constructie: Men stelt een nieuwe wet voor, waarin terloops een oude wet wordt ingetrokken. In de nieuwe wet regelt men niets ter vervanging van de oude wet, behalve dan te zeggen dat dat in wéér een andere wet moet worden geregeld voordat de nieuwe wet van kracht wordt. Door wie, wanneer en hoe is niet duidelijk en dit is dan ook het begin van de problemen.

Italiaanse Senaat

In een opinie van de Italiaanse senaat van 30 september 2011, wordt erop gewezen dat met de nieuw voorgestelde verordening de oude Verordening (EG) 41/2009, betreffende de samenstelling en de etikettering van levensmiddelen die geschikt zijn voor personen met een glutenintolerantie, wordt ingetrokken. De Italiaanse senaat meent dat dit een schending is van het subsidiariteitsbeginsel en het evenredigheidsbeginsel. Met andere woorden: Brussel gaat haar boekje te buiten.

Behandeling Europees Parlement

Zoeken in het documentenregister van het Europees Parlement op term “2011/0156(COD)” of “gluten”. Het lijkt erop dat (ontwerp)agenda’s steeds één à twee weken voor de vergadering in het documentenregister verschijnen. Tijdens de plenaire vergadering van 5 juli 2011 is de behandeling van het voorstel binnen het Europees Parlement toegewezen aan de ENVI-commissie (Environment, Public Health and Food Safety).

Behandeling door ENVI-commissie

Via deze zoekfunctie kan worden gezocht in de documenten van de ENVI-commissie. Binnen de ENVI-commissie werd Frédérique Ries (België, MR/ALDE) aangewezen als Rapporteur voor dit dossier. Zij heeft op 30 november 2011 een ontwerpverslag gemaakt met 56 amendementen op het voorstel van de Europese Commissie. Door andere ENVI-commissieleden werden nog eens 226 amendementen (nrs. 57 t/m 167 en nrs. 168 t/m 282) op het ontwerpverslag ingediend. Over deze amendementen is binnen de ENVI-commissie op 29 februari 2012 gestemd, waarna Ries haar verslag heeft aangepast.

In het definitieve verslag wordt middels amendement 56 voorgesteld aan artikel 8 bis toe te voegen:

Bij de etikettering en presentatie van en de reclame voor levensmiddelen voor gewone consumptie is het gebruik verboden van:

a) de uitdrukking „bijzondere voeding”, al dan niet gecombineerd met andere woorden, om deze levensmiddelen te omschrijven;

b) elke andere aanduiding of wijze van presenteren die de indruk kan wekken dat de levensmiddelen behoren tot een van de categorieën in artikel 1, lid 1.

Amendement 56 lijkt te zijn bedoeld om praktijken op het gebied van baby- en kindervoeding tegen te gaan, waarbij producten worden aangeprijsd als beter / speciaal voor kinderen terwijl dat niet het geval is.

Daarnaast zijn echter ook een aantal amendementen opgenomen om “glutenvrij” onder het bereik van deze verordening te brengen, zoals amendement 35 tot toevoeging aan artikel 1 lid 1:

c bis) voeding voor personen met een glutenintolerantie

In de stukken van de ENVI-commissie zijn de amendementen op het Ontwerpverslag te vinden, die een eigen nummering kennen. Daaruit blijkt bijvoorbeeld dat de amendementen 35 en 56 uit het eindverslag zijn voortgekomen uit verschillende, identieke amendementen, ingediend door meerdere parlementariërs:

  • Amendement 35 van het Verslag eerste lezing (uitbreiding van reikwijdte Verordening naar voeding voor personen met glutenintolerantie) correspondeert met Amendementen 130 t/m 132 en 135 op het Ontwerpverslag. De indieners zijn Italianen en Duitsers: Elisabetta Gardini (Italië, EVP), Paolo Bartolozzi (Italië, EVP), Sergio Berlato (Italië, EVP), Lorenzo Fontana (Italië, EVD), Cristiana Muscardini (Italië, EVP), Oreste Rossi (Italië, EVD), Andrea Zanoni (Italië, ALDE), Patrizia Toia (Italië, S&D), Antonio Cancian (Italië, EVP), Amalia Sartori (Italië, EVP), Mario Pirillo (Italië, S&D), Tiziano Motti (Italië, EVP), Salvatore Tatarella (Italië, EVP), Lara Comi (Italië, EVP), Anja Weisgerber (Duitsland, EVP), Renate Sommer (Duitsland, EVP).
  • Amendement 56 zoals genoemd in Verslag eerste lezing (verbod op aanduiding op levensmiddelen voor gewone consumptie) correspondeert met Amendementen 177 t/m 181 op het Ontwerpverslag.
  • Amendement 70 zoals genoemd in Verslag eerste lezing (nieuwe vereisten voor het gebruik van “glutenvrij”) correspondeert met Amendement 231 op het Ontwerpverslag, ingediend door rapporteur Ries.

Ook zijn de notulen van de ENVI-commissievergadering van 29 februari 2012 beschikbaar, met daarin de uitslagen van de stemmingen per amendement op het Ontwerpverslag.

Alle amendementen met betrekking tot glutenvrij lijken te zijn gegroepeerd in één blok C4. Welke amendementen dit precies betrof, heb ik niet terug kunnen vinden. Er wordt een onderscheid gemaakt tussen twee blokken: GLUTEN 1 en GLUTEN 2, maar de inhoud daarvan heb ik ook niet kunnen achterhalen. Er staat vermeld dat de amendementen ter tafel zijn gebracht door de partijen ALDE, EVP, S&D en Groenen. Het plusje (+) erbij betekent dat het blok amendementen is aangenomen.

Rapporteur Ries heeft de amendementen op haar Ontwerpverslag vervolgens verwerkt in een definitief Verslag van 26 april 2012. In de toelichting op haar Verslag zegt zij de voorkeur te geven aan een regeling van “glutenvrij” onder een andere verordening:

De juridische basis voor personen met een voedingsintolerantie

Een ander kernpunt van dit voorstel betreft de integratie van Verordening (EG) nr. 41/2009 over levensmiddelen die geschikt zijn voor personen met een glutenintolerantie, in het wetgevingskader voor voedings- en gezondheidsclaims (Verordening (EG) nr. 1924/2006).

[…]

Om het ontstaan van een dergelijke “grijze zone” te voorkomen, geeft de rapporteur de voorkeur aan een betere optie: de regels betreffende de vermeldingen voor gluten en lactose overhevelen naar de nieuwe Verordening (EU) nr. 1169/2011 inzake voedseletikettering. Het betreft horizontale wetgeving, die in artikel 36 reeds voorziet in de mogelijkheid om criteria vast te stellen voor de vermelding van allergenen.

De andere verordening waar ze het over heeft, is Verordening (EU) nr. 1169/2011, die de voedselinformatie aan consumenten vanaf 2014 regelt. Voor zowel onverpakte als voorverpakte producten wordt de vermelding van allergenen-informatie verplicht. Artikel 36 ziet op de vrijwillige verstrekking van allergenen-informatie.

Vergadering Europees Parlement: Geen echt debat

Over het verslag van Ries werd gedebatteerd tijdens de plenaire vergadering van 14 juni 2012 van het Europees Parlement.

Algemene opmerkingen bij het debat:

  • Een echt debat komt niet op gang. Slechts incidenteel wordt een “blauwe kaart”-vraag gesteld, maar als dan een echt antwoord uitblijft, komt er ook geen vervolgvraag meer.
  • De ENVI-commissie heeft hier al een gezamenlijk standpunt. Diverse sprekers verwijzen naar een compromis, waarvan “glutenvrij” een onderdeel lijkt te zijn geweest.
  • De sprekers buitelen over elkaar heen om te zeggen dat ze die “kwetsbare groep” coeliakie-patiënten zo graag willen helpen. Aan goede bedoelingen geen gebrek dus.
  • De voorlopige notulen vermelden alleen wie er gesproken heeft. Er bestaan echter ook uitgebreide notulen, met de bijdragen van de verschillende sprekers in de oorspronkelijke talen. Ook is er een video van het debat met simultaan-vertolking in het Nederlands.
  • De simultaanvertalingen bij de video geven soms niet goed weer wat er gezegd wordt. De notulen in de taal van de spreker vormen een betere weergave, hoewel ook hier af en toe andere woorden staan dan daadwerkelijk uitgesproken.

Allereerst de opening door de rapporteur Ries, die wijst op de belangen van de speciaalvoedingsindustrie:

“[…] wij moeten ook onze meest dynamische bedrijven in Europa hierbij betrekken, het MKB. Die vormen de kern van de innovatie, van het creëren van banen. Of het nu Italiaanse, Duitse bedrijven zijn, bijvoorbeeld glutenvrije. […]”

– Frédérique Ries (België, MR/ALDE), Rapporteur ENVI-commissie Europees Parlement voor 2011/0156(COD), 14 juni 2012 (notulen in het Frans, video met Nederlandse vertolking fragment vanaf 9:04:35)

Merk op dat de amendementen in de ENVI-commissie over de opname van “glutenvrij” in deze verordening uit Italiaanse en Duitse hoek kwamen (zie eerder) en dat Ries nu verwijst naar de belangen van bedrijven in de glutenvrije voedingsindustrie in precies diezelfde landen.

De Europese Commissie stelt dat het opnemen van glutenvrij voeding in deze verordening onnodig is en niet in het belang van coeliakie-patiënten. De bij het debat aanwezige eurocommissaris Dalli stelt hier dat Verordening (EU) 1169/2011 een betere plaats is om ‘glutenvrij’ te regelen:

“However, my support cannot extend to the inclusion of gluten-free foods within the scope of the regulation. This, in our view, is unnecessary and would be in line neither with the interest of coeliacs, for whom these products are intended, nor with the principles of better regulation and simplification.

We all agree on the importance of maintaining the existing rules on such foods. But this can be ensured in a simpler and better way by transferring these rules to the recently adopted Regulation on Food Information to Consumers. In addition, such a transfer would guarantee that the existing rules would also apply to non-prepacked foods and would consequently offer higher and broader protection to coeliacs.”

– John Dalli, Eurocommissaris, 14 juni 2012 (notulen in het Engels, video met Nederlandse vertolking fragment vanaf 9:08:45)

Dit komt overeen met het standpunt van de Raad van de Europese Unie (=Raad van Ministers), als ook met de voorkeur die Ries uitsprak in de toelichting op haar Verslag.

Vervolgens komen de ENVI-commissieleden van diverse partijen aan het woord:

De Lange (Nederland, EVP) stelt dat zij glutenvrij onder deze verordening wil brengen omdat de Commissie dit onderwerp nog niet onder de algemene voedingswetgeving heeft geregeld:

“[…] en ook gluten, omdat het ons onvoldoende duidelijk is wanneer en hoe precies de Commissie deze voedingsmiddelen gaat regelen onder de algemene voedingswetgeving.”

– Esther de Lange, CDA/EVP-fractie Europees Parlement, 14 juni 2012 (notulen, video fragment vanaf 9:15:15)

En het compromis vertoont al scheurtjes. Girling ziet duidelijk het probleem en suggereert dat het enige effect een bescherming van “bepaalde fabrikanten in bepaalde landen” is:

“So I will talk about the issues that I did not sign up to in the compromise. The first was the proposal on gluten-free. I certainly do not believe that the proposal that we have come up with in committee makes it easier for consumers. I do not believe it adds anything at all to their safety or to the protection of their vulnerability. It is protecting certain manufacturers in certain countries, and certain national regimes, and we should cut across that.”

– Julie Girling (Verenigd Koninkrijk, ECH), 14 juni 2012 (notulen in het Engels, video met Nederlandse vertolking fragment vanaf 9:25:00)

Overigens had Girling al eerder een amendement (nr. 280) ingediend op het Ontwerpverslag, waarin zij voorstelde “glutenvrij” voor alle levensmiddelen te regelen in Verordening (EU) 1169/2011 (Food Information for Consumers). Bij de stemming over het verslag in de ENVI-commissie op 29 februari 2012, waarbij Girling niet aanwezig was, werd haar amendement echter als vervallen beschouwd toen gestemd was vóór opname van “glutenvrij” in het voorstel 2011/0156(COD). Haar aanwezige partijgenoten stemden uiteindelijk vóór het verslag als geheel, zoals bijvoorbeeld haar land- en partijgenoot Martin Callanan (Verenigd Koninkrijk, ECH).

Liese (Duitsland, EVP) laat doorschemeren dat het coeliakie-standpunt ook binnen de EVP-fractie tot discussie heeft geleid en dat het huidige standpunt van het parlement een compromis is:

“Ik wil ook nadrukkelijk het compromis ten aanzien van speciale voeding voor coeliakie-patiënten verwelkomen. Wij hebben daar lang over gesproken in de EVP-fractie. Ons inziens is het belangrijk nog steeds speciale voedingsmiddelen aan te bieden. Niet alleen omdat deze levensmiddelen glutenvrij zouden zijn – dat kan men ook met de etiketteringsverordening waarborgen – maar er moet een evenwicht zijn. Als ik alleen maar zoetigheid eet de hele dag, dan eet ik glutenvrij, maar dan heb ik niet gezond gegeten.”

– Peter Liese (Duitsland, EVP), 14 juni 2012 (notulen in het Duits, video met Nederlandse vertolking fragment vanaf 9:32:25)

Pirillo (Italië, S&D) lijkt een tussenoplossing voor te stellen:

“In toekomstige onderhandelingen met de Raad zou men een horizontale verordening met Verordening (EU) 1169/2011 kunnen voorstellen. In dit geval moet de algemene aanduiding “glutenvrij” in verband worden gebracht met het embleem* “geschikt voor mensen met coeliakie” voor een duidelijk onderscheid tussen de allergeenvrije producten en die met een goede voedingswaarde.”

– Mario Pirillo (Italië, S&D), 14 juni 2012 (notulen in het Italiaans, video met Nederlandse vertolking fragment vanaf 9:49:53)

* Mocht iemand Italiaans spreken, gelieve dan de vertaling te controleren. Je zou verwachten dat hij zou zeggen “te onderscheiden van”. De verschillende vertolkingen en Google Translate geven me geen uitsluitsel. Zelfs de Italiaanse notulen lijken niet exact de uitgesproken woorden weer te geven. Daarom hierbij het audio-fragment (MP3, Italiaans, 22 sec., 373 kB). Wie een betere vertaling heeft, laat je reactie achter in de comments.

Eurocommissaris Dalli verdedigt het uitgangspunt van de Commissie dat glutenvrij geen plaats heeft in deze verordening en verwijst opnieuw naar Verordening (EU) 1169/2011 over voedselinformatie:

“On the issue of gluten-free foods, I believe that we have to remove the perception that our proposal in any way reduces protection for coeliacs. On the contrary, we are increasing protection for coeliacs by maintaining the compositional and labelling rules as they are and transferring those rules to a more appropriate legal text: Food Information to Consumers, which in addition to packed foods will also protect coeliacs in the case of non-packed foods, which will not be the case if we get this piece of legislation within this particular legislation.”

– John Dalli, Eurocommissaris, 14 juni 2012 (notulen in het Engels, video met Nederlandse vertolking fragment vanaf 10:03:30)

Ries spreekt zichzelf tegen

Rapporteur Ries wijst tenslotte het voorstel van Dalli af. Ze hint op wat het parlement daarin juist mist, maar echt duidelijker wordt het er niet op:

“Ik sluit af met de […] grote meningsverschillen met de Commissie. Allereerst glutenvrije producten. De meerderheid hier is van mening dat verwijzing naar de wetgeving “Food Information to Consumers” terzake niet voldoende is. Dit gaat verder dan de kwestie van etikettering. Voor ons is artikel 36 van die verordening niet voldoende als het gaat om kwaliteit, zekerheid en samenstelling. Afijn, daar komen we allemaal op terug.”

– Frédérique Ries (België, MR/ALDE), Rapporteur ENVI-commissie Europees Parlement voor 2011/0156(COD), 14 juni 2012 (notulen in het Frans, video met Nederlandse vertolking fragment vanaf 10:07:17)

Ze lijkt hier haar eerder genoemde opmerkingen in haar eigen verslag tegen te spreken. Of verdedigt ze hier de mening van een meerderheid waar zij zelf niet achter staat?

Stemverklaringen

In verband met de stemming van 14 juni 2012 hebben diverse parlementsleden stemverklaringen afgegeven (link 1 en link 2). Veel parlementsleden geven aan dat zij met het regelen van “glutenvrij” de coeliakie-patiënt willen helpen, maar slechts enkelen lijken zich bewust van de keuze voor een exclusief recht voor de bijzondere voedingsindustrie.

Hieronder twee leden die het onderwerp ook liever geregeld zien voor alle levensmiddelen in de Verordening (EU) nr. 1169/2011 inzake voedseletikettering:

I support the calls in this report for the regulation of gluten-free products under the existing Food Information to Consumers Regulation.

– Mairead McGuinness (Ierland, EVP)

We would prefer to have ‘gluten-free’ regulated under the general regulation on Food Information to Consumers.

– Raül Romeva i Rueda (Spanje, Groenen-EVA)

Slechts een enkeling lijkt zeer bewust te kiezen voor het ontnemen van de “glutenvrij”-aanduiding op normale voeding:

Coeliakie is een ziekte en de indicatie “glutenvrij” op voedsel kan niet worden gebagatelliseerd als een louter “claim” of allergeen.

– Matteo Salvini (Italië, EVD)

Stemming

Na het debat is gestemd over de amendementen genoemd in het verslag van rapporteur Ries, zoals gekomen uit de ENVI-commissie (nrs. 1 t/m 82), maar ook over nagekomen amendementen (nrs. 83 t/m 87, nrs. 88 t/m 92, nr. 93).

Onder deze nagekomen amendementen bevond zich ook een nieuw amendement (nr. 90) ingediend door Frédérique Ries en Esther de Lange namens de ALDE en EVP-fracties om overweging 26 van de voorgestelde verordening zodanig aan te passen dat “glutenvrij” uitsluitend nog geregeld wordt door deze verordening. Hiermee lijkt dus bij voorbaat te worden uitgesloten dat “glutenvrij” ook voor gewone voeding zal worden geregeld.

Klik hier voor de stemmingsuitslagen en hier voor de video van de stemmingen.

Amendement 56 (verbod op aanduiding op levensmiddelen voor gewone consumptie) werd aangenomen als onderdeel van het pakket amendementen waarvoor geen aparte stemming was aangevraagd.

De conservatieven (ECH) hebben wel verzocht apart over de gluten-amendementen, waaronder nr. 35, te stemmen, maar deze werden uiteindelijk ook aangenomen (video, vanaf 12:17:00).

Amendement nr. 90, inhoudende dat “glutenvrij” uitsluitend nog door deze verordening zal worden geregeld, werd apart in stemming gebracht en aangenomen (video, vanaf 12:21:13).

Nadat over alle amendementen was gestemd, werden het verslag en de bijbehorende wetgevingsresolutie met grote meerderheid aangenomen (video, vanaf 12:21:30), inclusief het verbod op glutenvrij-aanduiding op levensmiddelen voor normaal gebruik.

3. Is er nog ruimte voor veranderingen?

In het hoofdartikel over deze voorgestelde verordening geef ik een aantal suggesties voor verbetering en misschien heb jij zelf ook wel ideeën. Maar hoeveel ruimte is er eigenlijk nog voor wijzigingen?

Raad van Ministers aan zet

Informatie over het verloop van de gewone wetgevingsprocedure in het algemeen is te vinden op de websites van de Raad van de Europese Unie, ook wel Raad of Raad van Ministers, en het Europees Parlement. Daarin kunnen we zien dat formeel de Raad nu aan zet is voor een standpunt in eerste lezing en dat hiervoor geen termijn geldt.

Binnen de Raad werd dit onderwerp tijdens de vergadering van 7 en 8 juni 2012 kort behandeld door de formatie Vervoer, Telecommunicatie en Energie onder het kopje “FOOD LAW / Foods for vulnerable persons”. Daarbij is besloten tot een gezamenlijke benadering, wat betekent dat er interne overeenstemming is binnen de Raad.

Raad niet eens met Europees Parlement: “Glutenvrij” valt onder een andere verordening

Wat is nu het standpunt van deze Raad van Ministers? Uit het persbericht 10381/12 van 7 juni 2012 valt op te maken dat de Raad het niet met het Europees Parlement eens is dat glutenvrij voedsel ook onder deze Verordening moet vallen:

“Gluten-free” and “very low gluten” food statements should be covered by regulation (EU) 1169/2011 on the provision of food information to consumers. In fact, the purpose of those statements is to provide consumers with information on the absence of an element in the food. Those statements are not intended to give guarantees in terms of the overall composition of the food which, in contrast, is one of the objectives of the proposed regulation.

In het persbericht wordt verwezen naar de nota 10086/12, zoals voorbereid door het Comité van permanente vertegenwoordigers, waarin gesteld wordt dat de regels omtrent het gebruik van de aanduiding “glutenvrij” verplaatst moeten worden naar Verordening (EU) 1169/2011 inzake voedselinformatie voor consumenten:

(26) […] For the sake of clarity and consistency, the rules on the use of the statements ‘gluten-free’ and ‘very low gluten’ should also be regulated under Regulation (EU) No 1169/2011. It is necessary that the acts pursuant to Regulation (EU) No 1169/2011, transferring the rules on the use of the statements ‘gluten-free’ and ‘very low gluten’ as regulated under Regulation (EU) No 41/2009 be completed prior to the application of this Regulation.

Bron: Nota A-punt 10086/12, 1 juni 2012, Overweging 26, pagina 14.

Uit het stuk blijkt overigens dat ook hier Italië weer tegen is.

Parlement en Raad in onderhandeling

Op dit moment staan dus de volgende twee versies van 2011/0156(COD) tegenover elkaar:

Binnenkort zullen de onderhandelingen tussen het Europees Parlement en Raad moeten starten. Mij is niet duidelijk of zulke onderhandelingen openbaar zijn. Mocht je hier antwoord op hebben, laat dan je reactie achter in de comments bij het hoofdartikel.

Commentaar, discussie en actie

Voor commentaar en discussie over het voorstel en een overzicht van betrokken Europarlementariërs, zie het hoofdartikel: “Dreigend Europees verbod op ‘glutenvrij’ label op normaal voedsel“.

Een gedachte over “2011/0156(COD): Extra info”

Reacties zijn gesloten.